Doğada Su Bulma ve Arıtma Yöntemleri
Doğada hayatta kalmanın ve güvenli kamp/trekking yapmanın en kritik unsurlarından biri temiz içme suyuna erişimdir. Bu rehberde doğada su bulma yöntemleri, ardından filtreleme, kimyasal arıtma ve kaynatma başta olmak üzere en güvenli arıtma tekniklerini adım adım ele alıyoruz.

1) Doğada Su Bulma Yöntemleri
1.1 Doğal Kaynaklar
•    Akarsu ve dereler: Akış hızı olan, üst havzalara yakın sular tercih edilmelidir.
•    Kaynak suları: En güvenilir doğal su kaynaklarıdır; yine de arıtma önerilir.
•    Göller ve göletler: Durgun sular daha yüksek risk taşır.
•    Kar ve buz: Eritilmeden tüketilmemelidir.

1.2 Bitkiler ve Doğal İşaretler
•    Yeşil ve yoğun bitki örtüsü
•    Vadi tabanları, hayvan izleri
•    Sabah erken saatlerde çiy toplama (bez veya poşetle)

1.3 Yağmur ve Atmosferik Su
•    Tarp, yağmurluk, geniş yapraklar ile yağmur suyu toplama
•    Kaya yüzeylerinden akan yağmur suları

Uyarı: Endüstriyel alanlara, tarım ilaçlarının yoğun olduğu bölgelere yakın sulardan kaçının.

2) Su Arıtma Yöntemleri
2.1 Mekanik Filtreleme
Nasıl Çalışır?
•    Fiziksel filtreler bakteri ve parazitleri tutar.

Yaygın Filtre Türleri
•    El pompalı filtreler
•    Yerçekimi filtreleri
•    Straw (pipet) filtreler

Artıları
•    Hızlı ve pratiktir
•    Tat ve berraklığı artırır

Eksileri
•    Virüsleri her zaman filtreleyemez
•    Filtre bakımı gerekir

İpucu: Çok bulanık suda önce bez/çorap ile ön süzme yapın.

2.2 Kimyasal Arıtma (Tablet / Damla)
Kullanılan Maddeler
•    Klor
•    İyot
•    Klor dioksit

Uygulama
•    Talimatlara göre suya eklenir
•    30–60 dakika beklenir

Artıları
•    Hafif ve taşıması kolay
•    Virüslere karşı etkilidir

Eksileri
•    Tat değişimi yapabilir
•    Soğuk ve kirli suda etki süresi uzar
⚠️ Hamileler ve tiroit hastaları iyot kullanmamalıdır.

2.3 Kaynatma
En Güvenilir Yöntem
•    Su kaynama noktasına ulaştıktan sonra en az 1 dakika (yüksek rakımda 3 dakika) kaynatılmalıdır.

Artıları
•    Bakteri, parazit ve virüsleri etkisiz hale getirir

Eksileri
•    Yakıt gerektirir
•    Soğuması zaman alır

Dağcılık ve kış kampında en risksiz yöntemdir.


3) Yöntem Karşılaştırma Tablosu



4) En Güvenli Kombinasyonlar
•    Bulanık su + Filtre + Kimyasal
•    Temiz görünen su + Kaynatma
•    Acil durum: Ön süzme + Kimyasal

5) Kamp ve Trekking İçin Pratik Tavsiyeler
•    Her zaman iki farklı arıtma yöntemi taşıyın
•    Su kaynağını kamp alanının üst tarafında arayın
•    Şüpheli suda "temiz görünüyor" algısına güvenmeyin

Sonuç : Doğada su bulmak kadar doğru şekilde arıtmak da hayati öneme sahiptir. Kısa yürüyüşlerde pratik filtreler yeterliyken, uzun rotalarda filtre + kimyasal veya kaynatma kombinasyonu en güvenli yaklaşımdır.

Doğada Kaybolmamak İçin 12 Temel Navigasyon Tekniği
(Trekking – Kamp – Dağcılık için Pratik Rehber)
Doğada yürürken patikaların karışması, sis basması, işaretlerin kaybolması veya GPS'in çekmemesi en tecrübeli sporcuların bile başına gelebilir. Bu rehberde, dağcılık ve trekkingte kaybolmayı önleyen 12 temel navigasyon tekniğini sade ve uygulanabilir şekilde bulacaksınız.

1. Harita Okuma Temelleri
•   Yürüyüş öncesi bölgenin topoğrafik haritasına bak.
•   Kontur çizgilerini takip ederek eğimleri, dere yataklarını, sırtları ve geçitleri öğren.
•   Harita katlanırken kuzey yönü hep üstte kalsın; bu konsantrasyonu artırır.

2. Pusula ile Yön Bulma
•   Haritayı pusula ile kuzeye hizala.
•   Gideceğin yönü "gideceğim istikamet çizgisine" oturt.
•   Adım sayma tekniğiyle (pacing) doğruluğu artır.

3. GPS ve Akıllı Telefon Uygulamaları
•   Locus, AllTrails, Gaia GPS, OruxMaps gibi offline uygulamalar kullan.
•   Haritayı internet varken indir, rotayı işaretle, pil tasarruf modunu aktif et.
•   Telefonu powerbank ile koru.

4. Arazi İşaretlerini Takip Etme (Trail Marking)
•   Kırmızı–beyaz çizgi (GR), sarı–siyah ya da yerel rota işaretlerini takip et.
•   İşaret kaybolduğunda son gördüğün noktaya geri dön; gelişigüzel ilerleme.

5. Doğal Objeleri Referans Alma
•   Sırt hatlarını, büyük kayalıkları, vadileri ve dere yataklarını yön işareti olarak kullan.
•   Gideceğin sırta "hedef noktası" belirlemek kaybolmayı büyük ölçüde önler.

6. Gölge ve Güneş ile Yön Belirleme
•   Gölge yöntemi: Sabah gölge batıyı, öğleden sonra doğuyu gösterir.
•   Güneş batıdan 45° bile kaymış olsa yine batıya yakın bir referans verir.

7. Rota Planlama ve Waypoint İşaretleme
•   Kritik noktaları (geçit, dere, kavşak, kamp alanı) haritada önceden işaretle.
•   GPS'e waypoint kaydet; kaybolduğunda geri dönüş noktalarını görürsün.

8. Geri Dönüş İşaretleme (Tracking Back)
•   GPS'in "track back / navigate back" fonksiyonunu kullan.
•   Telefon yoksa doğal işaretler: Taş yığını (cairn), kırık dal, şerit yöntemi (geçici).

9. Hava Durumunu Okuma
•   Sis, bulut çökmesi ve yağış yön bulmayı zorlaştırır.
•   Sis bastığında: Sağa-sola değil, iniş yönüne paralel hafif eğimli ilerle.
•   Dere yatakları genelde vadinin çıkışını gösterir.

10. Adım Sayma (Pacing) Tekniği
•   100 adım = ortalama 70–75 m (kişiye göre değişir).
•   Adım sayarak haritadaki mesafeyle karşılaştır; sapmaları fark edersin.

11. Ses ve Işık ile Konum Belirtme
•   Kaybolduğunda düdük: 3 kısa ses → acil yardım sinyali.
•   Gece fenerle üç kez yanıp sönme aynı anlama gelir.
•   Zaman kaybetmeden "en son bilinen güvenli noktaya" dön.

12. "Her 30 Dakikada Bir" Konum Kontrolü
•   Her yarım saatte bir harita-pusula-GPS üçlüsü ile konumunu doğrula.
•   Bu uygulama kaybolmaların %80'ini engeller.
•   Grup yürüyüşünde herkes rotayı anlasın; sadece lider bilmesin.

Ek: Kaybolduğunu Anladığında Ne Yapmalısın? (S.T.O.P. Kuralı)
S – Stop: Dur, bilinçsizce devam etme.
T – Think: Son gördüğün işaret, dönemeç veya referansı hatırla.
O – Observe: Harita, pusula, hava durumu, doğal işaretleri kontrol et.
P – Plan: Geri dönüş en güvenlisi; sis çökmüşse yüksek veya açık alana çık.

Türkiye İçin 10 Detaylı Bikepacking Rotası
(Yeni başlayan – Orta seviye uyumlu)

1) Kapadokya – Ihlara Vadisi Bikepacking Rotası (2–3 gün)
Toplam : ~115 km
Zorluk : Kolay–Orta
Zemin : %60 stabilize, %40 asfalt
Güzergâh : Göreme → Uçhisar → Çavuşin → Avanos → Selime → Ihlara
Öne Çıkanlar : Peri bacaları, vadiler, hafif teknik toprak yollar.

Kamp Noktası Önerileri:
•   Aşk Vadisi üstü (gizli, rüzgârdan korunur)
•   Selime çevresi
•   Ihlara girişindeki resmi kamp

Su & Market : Göreme – Avanos – Selime arasında düzenli.
Dikkat : Vadiler sabah erken rüzgâr alır; çadırı korunaklı kur.

2) Kaz Dağları – Yaylalar Loop (3 gün)
Toplam : ~140 km
Zorluk : Orta
Zemin : %40 asfalt, %60 orman yolu
Güzergâh : Altınoluk → Kavurmacılar Yaylası → Avcılar → Adatepe → Altınoluk
Öne Çıkanlar : Serin yaylalar, çam ormanları, bol su kaynakları.

Kamp Noktaları:
•   Kavurmacılar Yaylası
•   Avcılar üst kotları (orman içi düzlükler)

Su & Market : Yayla çeşmeleri çok; market Altınoluk–Adatepe bölgesinde.
Dikkat : Ayı yoğunluğu var – yiyecekleri çadır dışında sakla.

3) Gökçeada Kıyı Rotası (2–3 gün)
Toplam : ~88 km
Zorluk : Kolay
Zemin : %70 asfalt, %30 stabilize
Güzergâh : Merkez → Kaleköy → Yıldız Koyu → Dereköy → Laz Koyu → Aydıncık
Öne Çıkanlar : Tuz Gölü, sessiz koylar, kamp için güvenli alanlar.

Kamp Noktaları:
•   Laz Koyu
•   Aydıncık Plajı arka tarafı

Su & Market: Kaleköy ve Dereköy'de kolay.
Dikkat : Rüzgâr Gökçeada'da en kritik faktör.

4) Kaçkar Çevresi – Çamlıhemşin Gravel (3 gün)
Toplam : ~105 km
Zorluk : Orta–Zor
Zemin : %30 asfalt, %70 stabilize/orman yolu
Güzergâh : Çamlıhemşin → Şenyuva → Zilkale → Palovit → Ayder → Aşağı Kavrun
Öne Çıkanlar : Yaylalar, orman yolları, şelaleler.

Kamp Noktaları:
•   Palovit Şelalesi üstü
•   Aşağı Kavrun giriş düzlüğü

Su & Market : Her köyde çeşme var; market Çamlıhemşin ve Ayder'de.
Dikkat : Yağmur aniden bastırabilir; eşyaları drybag ile koru.

5) Eğirdir Gölü – Kovada Milli Parkı Rotası (2 gün)
Toplam : ~75 km
Zorluk : Kolay
Zemin : %80 asfalt, %20 toprak
Güzergâh : Eğirdir → Barla → Kovada Gölü → Sütçüler → Eğirdir
Öne Çıkanlar : Sessiz göl kıyıları, milli parkta kamp fırsatları.

Kamp Noktaları:
•   Kovada çevresi
•   Barla sahil düzlükleri

Su & Market : Barla – Eğirdir arası yeterli.
Dikkat : Sahil kenarı geceleri nemli olabilir.

6) Datça – Knidos Yarımada Bikepacking (2–3 gün)
Toplam : ~95 km
Zorluk : Orta
Zemin : %70 asfalt, %30 stabilize
Güzergâh : Datça → Mesudiye → Palamutbükü → Knidos → Datça
Öne Çıkanlar : Ege'nin en temiz koyları, tarihi Knidos.

Kamp Noktaları:
•   Palamutbükü üstü
•   Knidos çevresi (gizli düzlükler)

Su & Market : Mesudiye ve Palamutbükü'nde var.
Dikkat : Tırmanış çok; sıcak yazın zorlayabilir.

7) Aladağlar Çevresi – Demirkazık Loop (3 gün)
Toplam : ~120 km
Zorluk : Orta–Zor
Zemin : %50 asfalt, %50 stabilize/dağ yolu
Güzergâh : Çukurbağ → Demirkazık → Emli Vadisi → Hacer Ormanı → Çukurbağ
Öne Çıkanlar : Dağ manzaraları, bozkır + orman geçişleri.

Kamp Noktaları:
•   Emli Vadisi çıkışı
•   Hacer Ormanı girişi

Su & Market : Çukurbağ dışında market yok; su Emli'de mevcut.
Dikkat : Gece sıcaklık farkı yüksek.

8) Kars – Ani Harabeleri – Çıldır Gölü Rotaları (3–4 gün)
Toplam : ~160 km
Zorluk : Orta
Zemin : %80 asfalt, %20 stabilize
Güzergâh : Kars → Ani → Akyaka → Çıldır → Kars
Öne Çıkanlar : Bozkır uzun düzlükleri, Ani Harabeleri, göl kıyısı.

Kamp Noktaları:
•   Ani yakın bozkır düzlükleri
•   Çıldır gölün kuzey kıyısı

Su & Market : Ani–Akyaka arasında biraz seyrek; bidonları dolu tut.
Dikkat : Rüzgâr sert; gece soğuk olur (yaz hariç).

9) Fethiye – Babadağ – Kelebekler Vadisi Üst Rota (2–3 gün)
Toplam : ~80 km
Zorluk : Orta
Zemin : %50 asfalt, %50 toprak/orman yolu
Güzergâh : Fethiye → Kirme → Babadağ → Faralya → Karaağaç → Fethiye
Öne Çıkanlar : Manzara yolları, Likya Path kesişimleri.

Kamp Noktaları:
•   Kirme üstü
•   Faralya – Karaağaç orman yolları

Su & Market : Kirme – Faralya arasında çeşme mevcut.
Dikkat : Yamaç paraşütü alanı çevresi kalabalık olabilir.

10) Bolu – Abant – Seben Yaylaları (3 gün)
Toplam : ~110 km
Zorluk : Kolay–Orta
Zemin : %55 asfalt, %45 stabilize
Güzergâh : Abant → Samat Yaylası → Seben → Gölcük → Abant
Öne Çıkanlar : Orman içi yollar, serin yaylalar, kamp için güvenli alanlar.

Kamp Noktaları:
•   Samat Yaylası
•   Gölcük orman hattı

Su & Market : Seben ve Abant civarında yeterli.

Dikkat : Yayla yolları ilkbaharda çamurlu olabilir.

Bisiklet Sürerken Kamp Yapmak: Bikepacking Başlangıç Rehberi
Bikepacking, bisiklet sürüşünün özgürlüğünü kampçılığın sade ruhuyla birleştiren modern bir macera biçimi. Araba veya ağır sırt çantaları olmadan, tamamen kendi pedal gücünle doğaya açılmayı sağlar. Türkiye'de artan kamp ilgisiyle birlikte bikepacking rotaları da hızla popülerleşiyor. Bu rehberde, bikepacking'e yeni başlayacaklar için temel ekipmandan rota planlamaya kadar her şeyi bulacaksınız.

1. Bikepacking Nedir?
Bikepacking; kamp malzemelerinin özel çantalarla bisiklete yerleştirildiği, genellikle yollardan ve stabilize rotalardan oluşan çok günlük bisiklet gezileridir.

Klasik "tur bisikleti" (cycle touring) modelinden farkı:
•   Daha hafif yük
•   Asfalt dışı rotalarda ilerleme
•   Minimalist ekipman
•   Daha teknik ve macera odaklı sürüş

2. Hangi Bisikletlerle Yapılır?
Bikepacking için özel bir bisiklet zorunlu değil. Ancak aşağıdaki modeller en uygun seçeneklerdir:
• Gravel Bisiklet
En çok tercih edilen model. Hem asfalt hem arazi için dengeli.
• Dağ Bisikleti (MTB)
Teknik patikalar ve dağ geçişleri için ideal. Geniş lastikler + konfor.
• Touring / Trekking Bisikleti
Daha uzun asfalt ağırlıklı turlar için uygun.

Başlangıç önerisi:
Sahip olduğun bisikleti kullan — bikepacking en çok pratikle öğrenilir.

3. Bikepacking Çanta Türleri
Bikepacking'in en karakteristik özelliği çanta sistemidir. Üç ana çanta tipi bulunur:
1) Sele Borusu (Seat Pack)
•   8–14 L kapasite
•   Uyku tulumu, kıyafet gibi hafif ama hacimli yükler için

2) Gidon Çantası (Handlebar Pack)
•   5–15 L
•   Çadır + mat kombini için en ideal alan

3) Kadro İçi Çanta (Frame Bag)
•   2–12 L
•   Ağır malzemeler: tamir seti, yiyecek, powerbank, su

Ek Çantalar:
• Top tube çantası
• Çatal bacak drybag sistemi
• Su bidonu taşıyıcıları

4. Bikepacking Ekipman Listesi (Başlangıç)
Kamp & Uyku Seti
•   3 mevsim hafif uyku tulumu (900–1200 g)
•   Şişme mat (350–500 g)
•   Tek kişilik ultralight çadır / tarp
•   Fener / kafa lambası

Mutfağınız
•   Mini ocak (kartuşlu micro burner)
•   Titanyum tencere
•   Katlanabilir kaşık
•   1–2 günlük minimal yiyecek

Bisiklet & Bakım
•   Yedek iç lastik (en az 2 adet)
•   Mini pompa
•   Zincir yağı
•   Mini tool + alyan
•   Yama seti
•   Powerbank (10.000–20.000 mAh)

Giyim
•   Pedli tayt
•   Rüzgarlık / yağmurluk
•   Yedek çorap
•   Termal içlik (mevsime göre)

5. Rota Planlama: Neye Dikkat Etmelisin?
✔ Günlük Mesafe
Yeni başlayanlar için: 40–60 km yeterlidir.

✔ Zorluk Seviyesi
Tırmanış miktarı (elevation gain) en belirleyici faktördür.
Rota planlarken şu araçlar işini kolaylaştırır:
•   Komoot
•   Strava Routes
•   Gaia GPS
•   RideWithGPS

✔ Su & Market Noktaları
En kritik konu budur. 40–60 km arası mutlaka bir su/market noktası planla.

✔ Kamp Alanı Seçimi
•   Yol kenarından uzak, düz ve rüzgarsız
•   Sel yatağı olmayan
•   Özel mülkiyet olmayan alanlar
•   Suya çok yakın olmayan (akarsu kenarı = gece nem + hayvan hareketi)

6. Yük Dağılımı Nasıl Olmalı?
Bikepacking'de denge çok önemlidir.

Temel kural:
Ağır şeyler → kadro içi çanta
Hafif & hacimli şeyler → gidon + sele çantası
Bu sayede bisikletin orta noktası dengede kalır ve teknik yollarda daha iyi sürüş sağlanır.

7. Güvenlik ve Doğada Dikkat Edilecekler
•   GPS + offline harita indir
•   Telefonu uçak modunda taşı (batarya tasarrufu)
•   Kamp yerinde yiyeceği çadır dışında muhafaza et
•   Bisikleti güvenli bir ağaca kilitle
•   Akşam üstü rüzgâr yönünü kontrol et
•   Hava durumunu mutlaka takip et (Windy / MGM)

8. Yeni Başlayanlar İçin Türkiye'de Bikepacking Rota Önerileri
• Kapadokya – Ihlara Vadisi Gravel Rotası
Volkanik arazide hafif teknik, manzara + kamp keyfi.

• Kaz Dağları – Edremit Yaylaları
Serin yaylalar, su kaynağı bol.

• Kaçkar Çevresi – Çamlıhemşin – Ayder Rotaları
Yağmur ihtimaline dikkat, doğası şahane.

• Gökçeada – Tuz Gölü – Uğurlu Kıyıları
Asfalt + stabilize dengeli, kamp için çok uygun.

9. En Sık Yapılan Hatalar
•   Gereğinden fazla yük almak
•   Sürüş öncesi lastik basıncını kontrol etmemek
•   Çantaları tam sıkmadan yola çıkmak (yolda sallanma problemi)
•   Haritayı sadece online kullanmak
•   Kamp alanını hava karardıktan sonra aramak

10. Sonuç: Minimalizm + Özgürlük
Bikepacking, hem fiziksel sınırlarını hem de günlük hayatın konfor alanını aşmayı sağlayan eşsiz bir deneyimdir. Doğada minimal bir yaşama geçiş, bisikletle özgürce seyahat etme ve kendi başına yetebilme becerilerini geliştirir.

İlk turunu mükemmel planlamak zorunda değilsin — en iyi öğretmen pratik olacaktır.

Bozkır'dan başlayıp Hadim ve Taşkent ilçelerinin mahallerinden geçerek Bolay Yaylası'nda sona eren 102 kilometre uzunluğundaki yürüyüş yolunda, keşif, rota kaydı, yön levhaları ve düzenleme çalışmalarını tamamlandı.

Konya Büyükşehir Belediyesi ve Alanya Belediyesi arasında "Keykubad Göç ve Kervan Yolu Projesi" kapsamında iş birliği protokolü imzalandı. Selçuklu Sultanı I. Alaeddin Keykubad'ın iki başkentini birleştiren ve Torosların kalbinden geçen kadim kervan yolu, Konya Büyükşehir Belediyesi ve Alanya Belediyesi'nin attığı tarihi imzalarla yeniden hayat bulacak. 405 kilometrelik "Keykubad Göç ve Kervan Yolu", uluslararası bir kültür ve turizm rotası olarak geleceğe miras bırakılacak.




Keykubad Göç ve Kervan Yolu

Türkiye'de Yaban Hayatı ile Karşılaşma Durumunda Ne Yapmalı? (Doğada Güvenlik Rehberi)
Türkiye, bozayıdan vaşağa, yaban domuzundan engereğe kadar zengin bir yaban hayatına sahiptir. Doğada karşılaşmalar genellikle hayvanların savunma amaçlı verdiği tepkilerle gerçekleşir. Bu nedenle doğru davranışları bilmek hayati önem taşır.

Aşağıdaki rehber, kampçılar, dağcılar, fotoğrafçılar ve trekkingciler için hazırlanmıştır.

1. Genel Güvenlik Kuralları (Tüm Yaban Hayvanları İçin)
Bu kurallar neyle karşılaşırsanız karşılaşın geçerlidir:
•   Korkutacak ani hareket yapmayın.
•   Koşmayın! (Çoğu hayvanda kovalamayı tetikler.)
•   Hayvana doğrudan gözlerinizi dikmeyin. (Tehdit olarak algılanabilir.)
•   Ona sırtınızı dönmeyin ve yavaşça geri çekilin.
•   Asla yaklaşmayın, beslemeyin, fotoğraf için sıkıştırmayın.
•   Yavrularını kesinlikle rahatsız etmeyin (anneler çok agresif olur).
•   Kamp alanında yiyecekleri asılı torba / kapalı kutu içinde tutun.
•   Gürültü yaparak yürüyün: Konuşmak, baton tıkırtısı, zil vb.
(Türkiye'deki yaban hayvanları insan sesini duyunca genelde kaçar.)

2. Bozayı ile Karşılaşırsanız
Türkiye'de ayılar çoğunlukla Karadeniz, Doğu Anadolu ve Toroslar'da görülür.

Ne Yapmalı?
•   Panik yapmadan yavaşça geri adım atın.
•   Ayı sizi fark etmediyse ses çıkararak varlığınızı belli edin.
•   Ayıya asla yaklaşmayın.
•   Yavrulu bir ayı gördüyseniz hemen ve sessizce uzaklaşın.
•   Ayı ayağa kalkarsa bu saldırı değil, sizi koklama/inceleme davranışıdır.

Ne Yapmamalı?
•   Koşmayın. (Ayı 50 km/s hızla koşabilir.)
•   Ayıya bağırarak meydan okumayın.
•   Yiyecek bırakıp kaçmayın—ayı yaklaşmaya teşvik eder.

Saldırı ihtimalinde?
•   Ayı çok yakınsa: kendinizi büyük gösterin, yüksek ve sakin bir sesle konuşun.
•   Fiziksel temas durumunda:

Topa girip baş ve boynu koruma pozisyonu (sırt üstü değil yan yatın).

3. Yaban Domuzu ile Karşılaşırsanız
Türkiye'de en sık karşılaşılan ve en hızlı saldıran türdür.

Ne Yapmalı?
•   Yavaşça geri çekilin.
•   Domuz sürülerinden uzak durun.
•   Annenin yavrularından ayrılmasına sebep olmayın.

En Etkili Yöntem
•   Yakın mesafede yüksek ses, baton veya çubukla gürültü yapmak genelde domuzu uzaklaştırır.

Ne Yapmamalı?
•   Koşmayın, zigzag da işe yaramaz.
•   Domuza sırtınızı dönmeyin.

4. Çakal, Tilki, Kurt ile Karşılaşma
Bu türler insanlardan uzak durmayı tercih eder. Saldırı nadirdir.

Ne Yapmalı?
•   Sakin kalın, yavaşça geri çekilin.
•   Çantayı yukarı kaldırarak kendinizi büyük gösterin.
•   Yüksek ve kararlı bir sesle konuşun:
"Hey! Git!" gibi kısa komutlar etkili olur.

Ne Yapmamalı?
•   Yaklaşmayın, beslemeyin.
•   Keskin kokulu yiyecekleri kamp alanına bırakmayın.

Kurt özel notu
Kurt sürüsüyle karşılaşmak çok düşük ihtimaldir.

Yakın temas durumunda:
•   Bir arada durun, yalnız izole olmayın.
•   Eğilmeyin, çömelmeyin.
•   Batonları yukarı kaldırarak büyük görünmek çoğu vakada caydırıcıdır.

5. Yılan (Engerek vb.) ile Karşılaşırsanız
Türkiye'de zehirli türler arasında engin yılanı (engerekler) öne çıkar.

Ne Yapmalı?
•   Durun. Ani hareketsiz kalmak en güvenli davranıştır.
•   Yavaşça geri adım atın.
•   Yılan size saldırmaz; sadece üzerine basılması riski yaratır.

Isırık durumunda?
•   Paniğe kapılmayın.
•   Yarayı kesmeyin, emmeyin, turnike yapmayın.
•   Sıkı olmayan bir bandaj sarın ve en yakın sağlık kuruluşuna gidin.
•   Hareketi minimuma indirin.

6. Geyik, Karaca, Oklu Kirpi
Genelde zararsızdır fakat köşeye sıkıştırılınca saldırabilirler.

Yapılması Gerekenler
•   Yaklaşmayın, özellikle yavrularına. 🦌
•   Köşeye sıkışmış bir hayvana kaçış alanı bırakın.
•   Kirpileri ellemeyin, okları el temasında derine batabilir.

7. Yırtıcı Kuşlar (Kartal, Şahin)
İnsanlara saldırmaları çok nadirdir.

Yapılması Gerekenler
•   Yuva çevresinde yüksek ses çıkarmayın.
•   Yuvayı gördüyseniz hemen uzaklaşın.

8. Kamp Alanında Yaban Hayatı Tedbirleri
Yiyecek Yönetimi
•   Açıkta yiyecek bırakmayın.
•   Kokulu yiyecekleri kilitli kutuda veya ağaca asılı poşette saklayın.
•   Çöpleri çadıra değil çöp torbasında kapalı tutun.

Çadır Kurma
•   Hayvan patikalarına kamp kurmayın.
•   Su kenarından en az 70–100 m uzakta olun.

Gece Tedbirleri
•   Çarpak ses çıkaran ufak zil, baton veya düdük erişimde dursun.
•   Ayı olan bölgelerde çadıra yemek sokmayın.

9. Tehlike Anında En Güvenli 3 Genel Teknik
1.   Sakin kal – yavaşça geri çekil
2.   Koşma – sırtını dönme
3.   Kendini büyük göster – düşük ve kararlı bir sesle konuş

Kampçı ve Trekkingciler İçin İlk Yardım Çantası Nasıl Olmalı? (Eksiksiz Rehber)
Doğada yürüyüş yaparken küçük bir kesik, su toplaması veya ani hava değişimi gibi durumlar, hazırlıksız yakalandığınızda ciddi sorunlara dönüşebilir. Bu nedenle işlevsel bir ilk yardım çantası, kamp ve trekking ekipmanlarının en kritik parçalarından biridir.

Aşağıdaki rehber, Türkiye'deki dağlık ve ormanlık parkurlar göz önünde bulundurularak hazırlanmıştır.

1. Çantanın Genel Özellikleri
İlk yardım çantanız:
•   Suya dayanıklı olmalı
•   Kırmızı veya kolay fark edilir renkte olmalı
•   İç bölmeleri ayrılmış olmalı
•   Reçeteli ilaçlar ve özel ihtiyaçlar için ayrı mini bir poşet içermeli
•   2–4 kişi için minimum 300–600 g ağırlığı geçmemeli
•   İçerik listesi kapak içine not edilmeli

2. Temel İlk Yardım Malzemeleri
Bunlar her kampçının çantasında mutlaka bulunmalı:

Bandaj & Sargı Malzemeleri
•   Elastik bandaj (burkulmalar için)
•   Steril gazlı bez
•   Üçgen sargı bezi
•   Yapışkanlı sargı (self-adhesive wrap)
•   Yara bandı (farklı boylarda)
•   Su geçirmez yara bandı

Kesik ve Yara Bakımı
•   Antiseptik solüsyon (batikon, povidon-iyot veya klorheksidin)
•   Steril temizleme mendilleri
•   Yanık kremi (yanık jel pedleri)
•   Hidrokolloid (su toplaması için blister bandı)
•   Küçük makas (künt uçlu)
•   Cımbız (kene, kıymık için)

3. Böcek ve Kene Riskine Karşı
Doğa yürüyüşlerinde en sık görülen risklerden biri böcek ısırıklarıdır.
•   Kene çıkarma kartı / kene pensi
•   Antihistaminik krem veya jel (alerji reaksiyonları için)
•   Sivrisinek kovucu roll-on veya sprey
•   Arı sokması sonrası için soğutucu jel ped
•   Küçük alerji hapı (kişisel toleransa göre)

4. Ayak ve Yürüyüş Kaynaklı Sorunlara Özel Set
Uzun trekkinglerde %80 yaşanan problemleri kapsar:
•   Hidrokolloid su toplaması bantları (2–3 adet)
•   Sport tape / çinko oksit bant (ayak bileği destekleme için)
•   Parmak arası sürtünme önleyici jel tüp
•   Küçük talk pudrası
•   Ayak tırnak makası

5. İlaçlar (Temel + Kişisel)
Her ilaç kişi özelinde değerlendirilir. Kronik rahatsızlığı olanlar doktor önerisine göre çantayı düzenlemelidir.

Temel İlaçlar
•   Parasetamol veya ibuprofen (ağrı/ateş)
•   Kas gevşetici kremler (burkulma sonrası)
•   Antihistaminik tablet (alerjik reaksiyonlar için)
•   Rehidrasyon tuzu (sıcak havada su kaybı için)
•   Karın ağrısı ve mide için temel tabletler

Kişisel İlaç Poşeti
•   Düzenli kullanılan ilaçlar
•   Epipen (şiddetli alerjisi olanlar için)
•   Astım spreyi
•   Reçeteli özel ilaçlar

6. Araç ve Yardımcı Ekipmanlar
•   Mini acil durum düdüğü
•   Mini el feneri veya ışıklı anahtarlık
•   Çengelli iğne
•   Termal battaniye (space blanket)
•   Tek kullanımlık eldiven (2 çift)
•   Maske
•   Ani kanamada kullanılacak turnike (profesyonel kullanım için)
•   Mini not defteri + kalem (acil bilgi yazmak için)

7. İklime Göre Eklemeler
Kış Trekkingi
•   Isı pedleri (hand warmer)
•   Donma ve hipotermi bilgi kartı
•   Ek termal battaniye

Yaz Trekkingi
•   Bol antiseptik mendil
•   Su geçirmez bant daha fazla
•   Ek rehidrasyon tuzu

8. İlk Yardım Çantasının Kullanım Kuralları
•   Paketi düzenli olarak ayda bir kontrol edin.
•   Tükenen veya tarihi yaklaşan ürünleri yenileyin.
•   Çantayı çantanın kolay erişilen üst bölmesine koyun.
•   Kamp grubunda herkes çantanın yerini bilsin.
•   Arazide temel ilk yardım eğitimi almanız önerilir.

9. Örnek "Hazır Trekking İlk Yardım Çantası" Listesi
Toplam ağırlık: ~450–650 g
•   1 adet mini su geçirmez çanta
•   1 elastik bandaj
•   4 steril gazlı bez
•   6 yara bandı
•   2 su geçirmez yara bandı
•   2 blister bandı
•   1 antiseptik solüsyon küçük tüp
•   4 antiseptik mendil
•   1 yanık jeli
•   1 kene çıkarma kartı
•   1 cımbız + minik makas
•   2 lanset (su toplaması için)
•   1 sport tape
•   2 çift eldiven
•   1 küçük fener
•   1 termal battaniye
•   Ağrı kesici + antihistaminik
•   Kişisel ilaçlar

Milli Parklarda Drone Kullanımı Özel Rehberi (Türkiye – Güncel Kurallar + Pratik İpuçları)
Türkiye'de milli parklar, tabiat parkları, sulak alanlar, yaban hayatı koruma sahaları ve özel çevre koruma bölgeleri; drone kullanımının en sık kısıtlandığı ve en çok izne tabi bölgeler arasındadır. Nedeni:
✔ Yaban hayatını korumak
✔ Ekosistem hassasiyetini korumak
✔ Güvenlik ve yangın riski
✔ Turizm yönetimi
Bu rehber, doğa sporcuları ve doğa fotoğrafçıları için izin süreçleri + uçuş kuralları + pratik çekim önerileri sunar.

1) Milli Parklarda Drone Kullanımı Yasak mı?
Evet, milli parkların tamamında izin almadan drone uçurmak yasaktır.
Bu yasak hem amatör hem profesyonel kullanıcılar için geçerlidir.
İzinsiz uçuş → idari para cezası + ekipmanın geçici olarak alınması ile sonuçlanabilir.

2) İzin Süreci (Adım Adım – En Güncel Yöntem)
Milli parklar için izin 2 kurum üzerinden ilerler:
2.1. Tarım ve Orman Bakanlığı – DKMP Bölge Müdürlüğü
Drone uçuşu için esas yetkili kurumdur.

Gerekli belgeler:
•    Drone model/seri numarası
•    Pilot lisansı (İHA-0 veya İHA-1, gerekiyorsa)
•    SHGM kayıt belgesi (500 g üzeri için)
•    Uçuş yapılacak noktanın koordinatları
•    Çekim amacı (kişisel / ticari / belgesel)
•    Video-fotoğraf verilerinin nerede kullanılacağı

Başvuru süresi : Planlanan uçuş tarihinden en az 7–10 gün önce.

2.2. SHGM Uçuş İzni (Eğer bölge NOTAM gerektiriyorsa)
Bazı milli parklar hava sahası kısıtlaması içindedir. Bu durumda:
•    SHGM İHA Uçuş İzni Modülü üzerinden başvuru
•    Saha komutanlığı veya valilik onayı (gerektiğinde)
•    120 m irtifa sınırına uyum

3) Drone Uçuşunun Reddi İçin En Yaygın Nedenler
•    Bölgenin yaban hayatı hassasiyetine sahip olması
•    Bölgenin askeri yasak/özel güvenlik bölgesiyle çakışması
•    Yoğun sezon döneminde ziyaretçi güvenliği
•    Kuş üreme dönemi (Mart–Haziran)
•    Kritik türlerin göç dönemi (yırtıcı kuşlar için özellikle önemli)
•    Orman yangını risk durumu (yaz döneminde çok sık)

4) Milli Parklarda Uçuş İçin Altın Kurallar
4.1. Minimum Rahatsızlık İlkesi (Wildlife Ethics)
•    Yaban hayvanlarını 50–100 m mesafeden fazla yaklaşmadan çekin.
•    Kartal, şahin, doğan gibi yırtıcı kuşlar drone'a saldırabilir.
•    Üreme alanları üzerinde alçak uçuş kesinlikle yasaktır.

4.2. Ziyaretçileri Rahatsız Etmeme
•    Kalabalık bölgeden uzak, sabah erken saatleri tercih edin.
•    Kamp alanlarının hemen üzerinde uçmayın.

4.3. Alan Yönetimi Talimatı
İzin alınsa bile, milli park personeli o anda:
•    Rüzgâr
•    Görüş mesafesi
•    Yaban hayatı geçişi
•    Kalabalık yoğunluğu
gibi nedenlerle uçuşu durdurma yetkisine sahiptir.

4.4. Yangın Duyarlılığı
Yaz aylarında (Haziran–Eylül) bazı milli parklarda her türlü uçuş geçici olarak yasaklanabilir.
Yangın söndürme uçak/helikopter operasyonları ile çakışmaması için NOTAM şarttır.

5) Milli Park Türüne Göre Drone Kuralları
5.1. Milli Parklar (MP)
En sıkı kurallar bu kategoridedir.
%90 oranında ön izin zorunlu.

5.2. Tabiat Parkları (TP)
Daha esnek olmasına rağmen çoğunda yine izin gereklidir.

5.3. Tabiatı Koruma Alanları
Drone uçuşu genellikle tamamen yasaktır (özellikle kuş kolonisi bulunan korunan habitatlarda).

5.4. Sulak Alanlar / Ramsar Alanları
Göçmen kuşlar nedeniyle yüksek hassasiyet → Uçuş çoğu zaman reddedilir.

6) Türkiye'de Drone İçin En Popüler Milli Parklar + Özel Notlar
6.1. Kaçkar Dağları Milli Parkı
•    Yüksek irtifa → rüzgâr çok değişken
•    Yaban keçisi ve kartal bölgelerine dikkat
•    Zirve rotaları boyunca "RTH yüksekliği" en az 100–120 m olmalı

6.2. Aladağlar Milli Parkı
•    Derin vadiler GPS sinyalini zayıflatır
•    Yırtıcı kuş yuvaları nedeniyle bazı bölgelerde izin çıkmaz
•    Yüksek rüzgâr + ani türbülans riski

6.3. Yedigöller Milli Parkı
•    Orman içi → sensör hatası olabilir
•    Kalabalık dönemlerde (sonbahar) izin nadiren verilir
•    Top-down göl çekimleri mükemmeldir ama alçaktan uçmayın

6.4. Göreme Tarihi Milli Parkı
•    Çoğu bölge uçuşa yasaktır (balon faaliyetleri + askeri hava sahası)
•    Sadece belirli koridorlarda ve ticari izinle çekim yapılabilir

6.5. Kızılcahamam – Çamkoru
•    Orman yoğunluğu → kaybolma riskinizi artırır
•    Sensörlere güvenmeyin; manuel uçuş gerekebilir

7) Çekim Kalitesini Artırmak İçin Profesyonel İpuçları
7.1. En İyi Zamanlar
•    Gün doğumu
•    Gün batımı
•    Bulutlu ve yumuşak ışıklı günler

7.2. Kompozisyon Önerileri
•    Orman açıklığı + sırt çizgisi
•    Göl yansıması (top-down çekim)
•    Vadi boyunca "leading lines"
•    Çadır + kamp planı
•    Sırt yürüyüşünde minimal insan figürü

7.3. Teknik Ayarlar
•    4K 25/30 fps → sinematik doğa çekimi
•    ISO 100–200
•    ND16/ND32 filtre gün batımı-gün doğumu
•    Manuel WB (5500–6500K gün ışığı)

8) Milli Park Personeli ile En Doğru İletişim Şekli
Başvuru yaparken:
•    Uçuş sürenizi kısa tutun (15–20 dk)
•    Yalnızca 1–2 nokta belirtin
•    Çekimleri paylaşıp parkın tanıtımında kullanılabileceğini söylemek çoğu zaman süreci hızlandırır
•    Uçuşu yapmadan önce "alan sorumlusuna" haber verin

9) Drone ile Milli Parklarda Acil Durum Planı
•    Orman üstünde sinyal kesilirse: RTH yüksekliği en az 80–120 m
•    Vadi içinde ani rüzgâr oluşabilir → Sport Mode hazır olsun
•    Bataryayı soğuk havada iç cebinizde taşıyın
•    Su yüzeyi üzeri uçuşlarda sensörler sorun çıkarabilir

10) Sık Yapılan Hatalar (Kaçınılması Gerekenler)
❌ Yüksek sezonda kalabalık alanlarda uçurmak
❌ Kuş kolonisi üzerinde uçuş
❌ İzin almadan, "kimse görmez" mantığıyla uçurmak
❌ Rüzgârı hafife almak
❌ Göl kıyısında 1–2 m irtifada uçmak (en çok kaza burada olur)
❌ RTH irtifasını ayarlamayı unutmak
❌ Orman içinde GPS'e güvenmek

Sonuç
Milli parklar, Türkiye'nin en hassas ve en değerli doğal alanlarıdır. Bu bölgelerde drone uçurmak hem izin gerektiren yasal bir süreçtir hem de ekosistem etiklerine bağlı kalmayı zorunlu kılar. Doğru planlama, izin sürecini zamanında başlatma ve doğayı rahatsız etmeyen uçuş teknikleriyle sinematik, etkileyici ve tamamen yasal içerikler üretmek mümkündür.

Doğada Drone Kullanım Rehberi – Yasal Kurallar + Çekim İpuçları
Doğada drone çekimleri; kamp, trekking, dağcılık, bisiklet rotaları ve kamping alanları için hem görsel arşivi güçlendiren hem de hikâye anlatımını zenginleştiren en etkili yöntemlerden biridir. Ancak Türkiye'de drone uçurmak hem belirli yasal süreçlere tabidir hem de doğaya zarar vermeden uçuş yapmayı bilmek gerekir. Bu rehber, doğada drone kullanmak isteyenler için güncel kurallar + pratik çekim ipuçları içermektedir.

1) Türkiye'de Drone Kullanımının Yasal Çerçevesi
1.1. Kayıt Zorunluluğu (SHGM Kaydı)
•   500 gr üzeri drone'lar için SHGM İHA Kayıt Sistemi'ne kayıt zorunludur.
•   500 gr altı hobi drone'larda kayıt zorunluluğu yoktur, ancak yasaklı bölgelerde yine de uçuramazsınız.
•   Drone'unuzun seri numarası ve kullanıcı bilgileri sisteme işlenir.

1.2. İnsansız Hava Aracı Pilotu Eğitimi (İHA-0 / İHA-1)
•   500 gr – 4 kg arasındaki tüm drone'lar için İHA-0 eğitimi zorunludur.
•   Eğitimi SHGM onaylı kuruluşlardan alabilirsiniz.
•   Doğada çekim yapan çoğu kişinin drone'u (Mini 3 Pro / Air 3 / Mavic serisi) bu kategoriye girer.

1.3. Uçuş İzni Gereken Alanlar
Doğada çekim yaparken bile aşağıdaki alanlarda izin almadan uçuş yapılamaz:
•   Askeri bölgeler ve sınır bölgeleri
•   Milli parklar (çoğunda ön izin zorunlu)
•   Havaalanı çevresi (5–9 km yarıçap)
•   Şehir merkezleri ve kritik kamu alanları

Uçuş izinleri için:
👉 SHGM Uçuş İzni Modülü üzerinden başvuru yapılır.
Doğa çekimlerinde genelde en çok milli park izni talep edilir.
1.4. Uçuş Sınırları (Genel Kurallar)
•   Maksimum irtifa: 120 metre
•   Görüş hattı dışına çıkmama (VLOS)
•   İnsan toplulukları üzerinde uçmama
•   Yaban hayatına zarar verecek bölgelerden kaçınma
•   Gece uçuşu için özel izin gerekir

1.5. Cezalar
İzinsiz drone kullanımının tespitinde:
•   Uçuş yasağı ihlali
•   Kayıtsız drone uçurma
•   Pilot lisansı olmadan uçuş
•   Yüksek irtifa ihlali
Gibi maddelerden ciddi para cezaları uygulanabilir.

2) Doğada Drone Kullanırken Etik Kurallar (Leave No Trace Odaklı)
Drone uçururken doğaya saygı göstermek, hem doğa sporcuları topluluğu hem de yaban hayatı için kritik önemdedir.
2.1. Yaban Hayatını Rahatsız Etmemek
•   Kuş yuvaları, geyik/karaca geçiş alanları, sürülerin otladığı yerlerde uçuş yapmayın.
•   Özellikle mart–haziran kuş üreme döneminde kuş kolonileri üzerinde uçuş yasaktır.
•   Arı kovanları, yırtıcı kuş yuvaları ve leylek yuvaları drone sesinden rahatsız olur.

2.2. Kamp Alanlarında Sessizliğe Dikkat
Drone sesi 65–75 dB aralığındadır. Sabah erken saatlerde veya kalabalık kamplarda uçurmak rahatsızlık verebilir.
2.3. Milli Park ve Tabiat Alanlarına Zarar Vermemek
Yollar, patikalar, jeolojik oluşumlar ve hassas flora üzerinde alçak uçuş yapmaktan kaçının.

3) Drone ile Doğa Çekimi İçin Pratik İpuçları
3.1. Altın Saatleri Kullanın (Golden Hour)
•   Gün doğumu: Sis, bulut denizi, gölgelerin yumuşaması
•   Gün batımı: Sıcak renkler, dramatik ışık
Doğa çekimlerinde %80 kalite farkı yaratır.

3.2. Rüzgâr Kontrolü
Çekim öncesi mutlaka rüzgârı kontrol edin:
•   20–25 km/s üzeri rüzgârda küçük drone'lar stabil değildir.
•   Vadi içlerinde rüzgâr tüneli oluşabilir.
•   Rüzgâr yönüne karşı dönüş planı yapın (geri dönüşte bataryanız daha hızlı düşer).

3.3. Batarya Yönetimi
•   Dağda soğuk hava bataryayı hızlı bitirir → Bataryayı iç cepte sıcak tutun.
•   +60% batarya altına düşmeden uzak mesafe denemesi yapmayın.
•   Yüksek irtifada drone motorları daha çok güç tüketir.

3.4. Kompozisyon Teknikleri
•   Leading lines: Patika, nehir yatağı, sırtta ilerleyen bir yürüyüşçü
•   Symmetry: Göl ve yansıma çekimleri
•   Top-down (90° yukarıdan): Çadır, orman geometrisi, zigzag patikalar
•   Cinematic hareketler:
o   Reveal (arkadan çıkış)
o   Orbit (etrafında turlama)
o   Dronie (geri çekilerek geniş açıyı gösterme)

3.5. Hangi Ayarlar?
•   4K 25/30 fps doğa için idealdir.
•   ND filtre kullanarak sinematik hareket elde edin.
•   ISO'yu mümkün olduğunca düşük tutun (100–200).
•   Manuel beyaz dengesi (Kelvin) kullanın.

4) Drone Çekimi İçin En İyi Doğa Ortamları
•   Dağ zirveleri ve sırtlar
•   Orman içi açıklıklar
•   Göl çevreleri
•   Plato ve yaylalar
•   Kanyonlar
•   Şelale vadileri
İpucu: Vadi içinde GPS sinyali düşebilir. Drone'un sinyal kaybında eve dönüş prosedürünü (RTH yüksekliği) doğru ayarlayın.

5) Türkiye'de Drone İçin En Güzel Doğa Rotaları (Örnek)
•   Kaçkar Sıradağları
•   Aladağlar – Emli / Hacer Vadisi
•   Kapadokya Sırtları (izinli bölgeler)
•   Salda Gölü çevresi (kısıtlı alanları kontrol edin)
•   Yedigöller – orman açıklıkları
•   Troya – Gelibolu kıyıları (askeri bölgelerden uzak durarak)
•   Narman Peribacaları
Dilersen "haritalı rota + uygun uçuş noktaları" da hazırlayabilirim.

6) Doğada Acil Durum Senaryoları
6.1. Sinyal Kaybı
•   RTH yüksekliğini uçmadan önce belirleyin.
•   Orman içi → 50 m
•   Sırtta → 70–100 m
•   Vadi → 100–120 m

6.2. Ani Rüzgâr (Gust)
•   Sport mode ile karşı koyabilirsiniz.
•   Düşük batarya uyarısında hemen geri dönün.

6.3. Su Yüzeyi Üstünde Uçuş
•   Görsel sensörler hata verebilir → el ile kontrol edin.
•   1–2 m çok risklidir; 4–8 m idealdir.

7) Drone ile Hikâye Anlatıcılığı İçin Mini Senaryo Örnekleri
•   "Kampa Varış": Yukarıdan çadır açılışı → top-down kamp planı → orbit
•   "Zirveye Yolculuk": Yürüyüşçünün sırtta ilerleyişi → follow mode → geniş açı final
•   "Bulut Denizi": Slow cinematic yaw → güneş ışınlarını karşıdan yakalama
•   "Orman Geometrisi": Top-down hareketli ağaç desenleri

Sonuç
Drone ile doğada çekim yapmak hem keyifli hem de teknik bir süreçtir. SHGM'nin yasal gerekliliklerini yerine getirip, doğru ışık–doğru kompozisyon tekniklerini uyguladığınızda ortaya dramatik, sinematik ve etik açıdan sürdürülebilir içerikler çıkar.