Milli Parklarda Drone Kullanımı Özel Rehberi (Türkiye – Güncel Kurallar + Pratik İpuçları)
Türkiye'de milli parklar, tabiat parkları, sulak alanlar, yaban hayatı koruma sahaları ve özel çevre koruma bölgeleri; drone kullanımının en sık kısıtlandığı ve en çok izne tabi bölgeler arasındadır. Nedeni:
✔ Yaban hayatını korumak
✔ Ekosistem hassasiyetini korumak
✔ Güvenlik ve yangın riski
✔ Turizm yönetimi
Bu rehber, doğa sporcuları ve doğa fotoğrafçıları için izin süreçleri + uçuş kuralları + pratik çekim önerileri sunar.
1) Milli Parklarda Drone Kullanımı Yasak mı?
Evet, milli parkların tamamında izin almadan drone uçurmak yasaktır.
Bu yasak hem amatör hem profesyonel kullanıcılar için geçerlidir.
İzinsiz uçuş → idari para cezası + ekipmanın geçici olarak alınması ile sonuçlanabilir.
2) İzin Süreci (Adım Adım – En Güncel Yöntem)
Milli parklar için izin 2 kurum üzerinden ilerler:
2.1. Tarım ve Orman Bakanlığı – DKMP Bölge Müdürlüğü
Drone uçuşu için esas yetkili kurumdur.
Gerekli belgeler:
• Drone model/seri numarası
• Pilot lisansı (İHA-0 veya İHA-1, gerekiyorsa)
• SHGM kayıt belgesi (500 g üzeri için)
• Uçuş yapılacak noktanın koordinatları
• Çekim amacı (kişisel / ticari / belgesel)
• Video-fotoğraf verilerinin nerede kullanılacağı
Başvuru süresi : Planlanan uçuş tarihinden en az 7–10 gün önce.
2.2. SHGM Uçuş İzni (Eğer bölge NOTAM gerektiriyorsa)
Bazı milli parklar hava sahası kısıtlaması içindedir. Bu durumda:
• SHGM İHA Uçuş İzni Modülü üzerinden başvuru
• Saha komutanlığı veya valilik onayı (gerektiğinde)
• 120 m irtifa sınırına uyum
3) Drone Uçuşunun Reddi İçin En Yaygın Nedenler
• Bölgenin yaban hayatı hassasiyetine sahip olması
• Bölgenin askeri yasak/özel güvenlik bölgesiyle çakışması
• Yoğun sezon döneminde ziyaretçi güvenliği
• Kuş üreme dönemi (Mart–Haziran)
• Kritik türlerin göç dönemi (yırtıcı kuşlar için özellikle önemli)
• Orman yangını risk durumu (yaz döneminde çok sık)
4) Milli Parklarda Uçuş İçin Altın Kurallar
4.1. Minimum Rahatsızlık İlkesi (Wildlife Ethics)
• Yaban hayvanlarını 50–100 m mesafeden fazla yaklaşmadan çekin.
• Kartal, şahin, doğan gibi yırtıcı kuşlar drone'a saldırabilir.
• Üreme alanları üzerinde alçak uçuş kesinlikle yasaktır.
4.2. Ziyaretçileri Rahatsız Etmeme
• Kalabalık bölgeden uzak, sabah erken saatleri tercih edin.
• Kamp alanlarının hemen üzerinde uçmayın.
4.3. Alan Yönetimi Talimatı
İzin alınsa bile, milli park personeli o anda:
• Rüzgâr
• Görüş mesafesi
• Yaban hayatı geçişi
• Kalabalık yoğunluğu
gibi nedenlerle uçuşu durdurma yetkisine sahiptir.
4.4. Yangın Duyarlılığı
Yaz aylarında (Haziran–Eylül) bazı milli parklarda her türlü uçuş geçici olarak yasaklanabilir.
Yangın söndürme uçak/helikopter operasyonları ile çakışmaması için NOTAM şarttır.
5) Milli Park Türüne Göre Drone Kuralları
5.1. Milli Parklar (MP)
En sıkı kurallar bu kategoridedir.
%90 oranında ön izin zorunlu.
5.2. Tabiat Parkları (TP)
Daha esnek olmasına rağmen çoğunda yine izin gereklidir.
5.3. Tabiatı Koruma Alanları
Drone uçuşu genellikle tamamen yasaktır (özellikle kuş kolonisi bulunan korunan habitatlarda).
5.4. Sulak Alanlar / Ramsar Alanları
Göçmen kuşlar nedeniyle yüksek hassasiyet → Uçuş çoğu zaman reddedilir.
6) Türkiye'de Drone İçin En Popüler Milli Parklar + Özel Notlar
6.1. Kaçkar Dağları Milli Parkı
• Yüksek irtifa → rüzgâr çok değişken
• Yaban keçisi ve kartal bölgelerine dikkat
• Zirve rotaları boyunca "RTH yüksekliği" en az 100–120 m olmalı
6.2. Aladağlar Milli Parkı
• Derin vadiler GPS sinyalini zayıflatır
• Yırtıcı kuş yuvaları nedeniyle bazı bölgelerde izin çıkmaz
• Yüksek rüzgâr + ani türbülans riski
6.3. Yedigöller Milli Parkı
• Orman içi → sensör hatası olabilir
• Kalabalık dönemlerde (sonbahar) izin nadiren verilir
• Top-down göl çekimleri mükemmeldir ama alçaktan uçmayın
6.4. Göreme Tarihi Milli Parkı
• Çoğu bölge uçuşa yasaktır (balon faaliyetleri + askeri hava sahası)
• Sadece belirli koridorlarda ve ticari izinle çekim yapılabilir
6.5. Kızılcahamam – Çamkoru
• Orman yoğunluğu → kaybolma riskinizi artırır
• Sensörlere güvenmeyin; manuel uçuş gerekebilir
7) Çekim Kalitesini Artırmak İçin Profesyonel İpuçları
7.1. En İyi Zamanlar
• Gün doğumu
• Gün batımı
• Bulutlu ve yumuşak ışıklı günler
7.2. Kompozisyon Önerileri
• Orman açıklığı + sırt çizgisi
• Göl yansıması (top-down çekim)
• Vadi boyunca "leading lines"
• Çadır + kamp planı
• Sırt yürüyüşünde minimal insan figürü
7.3. Teknik Ayarlar
• 4K 25/30 fps → sinematik doğa çekimi
• ISO 100–200
• ND16/ND32 filtre gün batımı-gün doğumu
• Manuel WB (5500–6500K gün ışığı)
8) Milli Park Personeli ile En Doğru İletişim Şekli
Başvuru yaparken:
• Uçuş sürenizi kısa tutun (15–20 dk)
• Yalnızca 1–2 nokta belirtin
• Çekimleri paylaşıp parkın tanıtımında kullanılabileceğini söylemek çoğu zaman süreci hızlandırır
• Uçuşu yapmadan önce "alan sorumlusuna" haber verin
9) Drone ile Milli Parklarda Acil Durum Planı
• Orman üstünde sinyal kesilirse: RTH yüksekliği en az 80–120 m
• Vadi içinde ani rüzgâr oluşabilir → Sport Mode hazır olsun
• Bataryayı soğuk havada iç cebinizde taşıyın
• Su yüzeyi üzeri uçuşlarda sensörler sorun çıkarabilir
10) Sık Yapılan Hatalar (Kaçınılması Gerekenler)
❌ Yüksek sezonda kalabalık alanlarda uçurmak
❌ Kuş kolonisi üzerinde uçuş
❌ İzin almadan, "kimse görmez" mantığıyla uçurmak
❌ Rüzgârı hafife almak
❌ Göl kıyısında 1–2 m irtifada uçmak (en çok kaza burada olur)
❌ RTH irtifasını ayarlamayı unutmak
❌ Orman içinde GPS'e güvenmek
Sonuç
Milli parklar, Türkiye'nin en hassas ve en değerli doğal alanlarıdır. Bu bölgelerde drone uçurmak hem izin gerektiren yasal bir süreçtir hem de ekosistem etiklerine bağlı kalmayı zorunlu kılar. Doğru planlama, izin sürecini zamanında başlatma ve doğayı rahatsız etmeyen uçuş teknikleriyle sinematik, etkileyici ve tamamen yasal içerikler üretmek mümkündür.