Doğa Sporları - DoğaKolik

Sapanca Gölü

0 Üye ve 1 Ziyaretçi konuyu incelemekte.

GeZGiN

  • *****
  • 4084
  • Cinsiyet: Bay
    • insan ve doğa
Sapanca Gölü
« : 11 Nisan 2018, 08:51:06 »
Sapanca Gölü, Adapazarı ile İstanbul arasında Kocaeli sınırına yakın bölgede, Sapanca ilçesi içinde yer alan bir göldür.



Sapanca Gölü, Doğu Marmara Bölgesi’nde, Sakarya kent merkezinin 12 km batısında, İzmit kentinin ise 27 km doğusunda yer alan tektonik kökenli bir tatlı su gölüdür. Doğu-batı uzanımlı olan gölün doğu kesimi Sakarya ilinin sınırları içerisindeyken, batı kesimi ise Kocaeli ilinin sınırları içinde yer almaktadır. Gölün içinde bulunduğu bölge, güneyde Samanlı Dağları, kuzeyde ise Kocaeli Penepleni olarak adlandırılan morfotektonik yapılar arasında yer alan ve Kuzey Anadolu Fayı'nın kuzey koluna ait segmentlerce sınırlandırılmış olan İzmit-Sapanca Koridoru üzerindedir. Bu koridor Neotektonik dönemde bir çek-ayır havza niteliğinde gelişmiştir. 17 Ağustos 1999 depremi yüzey kırığı Sapanca Gölü’ne güneydoğu sınırından girmiş ve göl içerisinde ~600 m sağ yönlü bir sıçrama yaptıktan sonra gölün kuzeybatı sınırından çıkmıştır. Bu sıçrama uzun dönem içinde gölün çökmesini kontrol etmiştir.



Uzunluğu
Doğusunda yer alan Sakarya Nehri ve batısındaki İzmit Körfezi arasında, deniz seviyesinden 33 m yükseklikte yer alan gölün uzunluğu, doğu-batı doğrultusunda 16 km, eni ise kuzey-güney doğrultusunda 5 km.dir

Yüz ölçümü
Gölün uzun dönem ortalama yüz ölçümü 46,9 km²’dir ve su havzasının alanı da 296 km² olarak hesaplanmıştır.

Derinliği
Gölün derinliği en çok 53 m.dir. Göl tabanı kuzeydoğu ve batıda yükselir. Göl tabanı kuzeyden, güneyden ve güneydoğudan fay kontrollü sarp çanak duvarları ile çevrilidir.

Hacmi
Sapanca Gölü’nün hacmi 1,7 km³dür. Ortalama derinlik 36 m.dir. Gölün seviyesi denizden 33 m yüksektir. Çanağın en çukur yeri deniz seviyesinden 28 m daha aşağıda yer alır. Göl seviyesinin değişiminde depremlerinde etkisinin bulunduğu tespit edilmiştir. En büyük seviye değişimi 1967 Mudurnu Depremi sonrası hesaplanmıştır. Gölün fazla suları doğu ucundaki gideğenle Çark Suyu'nu oluşturur. Çark Deresi Ferizli Seyifler köyü cıvarında Sakarya nehri ile birleşir. Sapancanın suları bir kapakla kontrol edilerek Çark Suyu'na bırakılır, su kotu 29,90 m ile 31,50 m arasında tutulması hesaplanmıştır.

Gölü Besleyen Akarsular
Sapanca Gölü, dağlardan inen küçük derelerin dibindeki kaynaklardan beslenmektedir. Sapanca Gölü’nün güney kıyısındaki dereler, doğudan batıya doğru; Arifiye, Keçi (Kuruçeşme), İstanbul, Mahmudiye, Kurtköy, Yanık, Kuruçay ile kuzey kısmındaki dereler ise Cehennem, Aygır, Altıkuruş, Çakalöldü Maden, Kuru, Liman, Eşme, Fındık, Tuzla, Çiftepınar, Balıkhane dereleridir. Yüksek akış rejimine sahip derelerin kaba taneli çökelleri taşıması nedeniyle bu dereler üzerinde, göl yatağının dolmasını önlemek amacıyla, DSİ tarafından tersip bentleri yapılmıştır. Bu derelerden başka göl içerisinde mevcut olan kaynaklar da gölü devamlı olarak beslemektedirler. Bölgede Devlet Su İşleri (DSİ) ve Elektrik İşleri Etüt İdaresi (EİEİ) tarafından açılan gözlem istasyonları ile gölün su seviyesi değişimi ve akımı denetlenebilmektedir. EİEİ tarafından yapılan ölçmelere göre, gölün suyu kış ve ilkbahar aylarında yükselmekte, sonbahara doğru ise alçalmaktadır. İki seviye arasında 70–90 cm, bazen 120–130 cm fark görülür. E-5 Karayolu gölün kuzey kıyısını, TEM Otoyolu ve demiryolu ise güney kısmından geçmektedir.



Doğal Yaşam
Göl çevresinde yıl boyunca yapılan gözlemlerde 12 takımdan 28 familyaya 69 kuş türü belirlenmiştir. Bu türlerden 29'u tüm mevsimlerde görülen yerli tür, 232ü yazın görülen yaz göçmeni, 12'si kış göçmeni, 5'i bir defa rastlanan transit göçmendir. En çok tür 42 ile Nisan ayında, en az tür 26 ile Mart ayında sayılmıştır. Alanda görülen Pasbaş patka NT (neredeyse tehdit altında) koruma statüsünde, Dikkuyruk EN (doğal hayatta soyu tükenme tehlikesi çok büyük) statüsündedir. Kalan türler asgari endişe içerir (LC) gurubuna dahildir. Gölde bulunan türler incelendiğinde alanın önemli bir sucul ekosistem olduğu kabul edilmektedir. En yüksek tür sayısı yazın, kışın ise en yüksek birey sayısı gözlenmiştir. Göç yolunda olması, çok fazla tür ve bireyin burada barınması ve üremesi Uluslararası Öneme Sahip Sulak Alanlar listesine alınmasını gerektirmektedir.

Göl kıyılarında gözlemlenen türler
•   Sakarmeke
•   Dikkuyruk
•   Pasbaş patka
•   Bahri
•   Gümüş martı
•   Bayağı serçe
•   Küçük batağan
•   Karabatak,
•   Küçük karabatak
•   Elmabaş patka
•   Tepeli patka
•   Kızıl tuygun
•   Saztavuğu
•   Kumru
•   Küçük kumru
•   Kır kırlangıcı
•   Kızıl kırlangıç
•   Saz kamışçını
•   Büyük kamışçın
•   Leş kargası
•   Saksağan
•   Bayağı serçe
•   Ağaç serçesi,
•   Sessiz kuğu,
•   Bayağı uzunbacak,
•   Yeşil ağaçkakan,
•   Erguvani balıkçıl,
•   Kılkuyruk
•   Bayağı aynak
•   Yeşilbaş
•   Orman çıvgını
•   Bayağı çıvgın

Sorunlar
Sakarya şehrinin içme suyunun %90'nını karşılayan, Kocaeli'nin içme suyu, Tüpraşın sanayi suyu temin ettiği göl çeşitli kirleticilerin etkisindedir. Kuzeyinden geçen D-100, güneyini çevreleyen TEM ile demiryolunun kirliliği yağış sularıyla göle taşınmaktadır. 1997 yılında yapılan çalışmayla karayollarından yağışlı havalarda göle ağır metaller, katı madde ile gres- yağ taşındığı tespit edilmiştir. Yollardan gelen kirliliğin arıtılması için doğal arıtma yöntemi olan Yağmursuyu Sulak Alanları kurulması tavsiye edilmektedir. Havzadaki tarımsal kimyasallar, turistik tesisler ve NATO'ya ait petrol boru hattı diğer muhtemel kirletici unsurlardandır[5].

Göl çevresinde bulunan yerleşmelerin ve son yıllarda artan yazlık konutların evsel kirli suları arıtılmaktadır. Gölden su kullanan kurumların ve aldıkları suyun miktarının belirsiz olması planlama yapmayı zorlaştırmaktadır.





Linkback: http://www.dogakolik.com/index.php?topic=2716.0
« Son Düzenleme: 11 Nisan 2018, 09:01:41 Gönderen: GeZGiN »



 

Eğrisu Yaylası-Eğrisu Gölü-Eğrisu Yaylası / Rize

Başlatan GeZGiNForumun KARADENİZ BÖLGESİ TREKKING PARKURLARI

Yanıt: 0
Gösterim: 649
Son İleti 07 Eylül 2018, 06:57:14
Gönderen: GeZGiN
Çermeşk Yaylası-Çermeşk Gölü-Çermeşk Yaylası / Rize

Başlatan GeZGiNForumun KARADENİZ BÖLGESİ TREKKING PARKURLARI

Yanıt: 0
Gösterim: 611
Son İleti 10 Eylül 2018, 06:51:48
Gönderen: GeZGiN
Didingola Yaylası-Neknar Gölü-Didingola Yaylası / Rize

Başlatan GeZGiNForumun KARADENİZ BÖLGESİ TREKKING PARKURLARI

Yanıt: 0
Gösterim: 613
Son İleti 07 Eylül 2018, 18:24:18
Gönderen: GeZGiN
Didingola Yaylası-Kaçkar Gölü-Didingola Yaylası / Rize

Başlatan GeZGiNForumun KARADENİZ BÖLGESİ TREKKING PARKURLARI

Yanıt: 0
Gösterim: 609
Son İleti 07 Eylül 2018, 18:26:12
Gönderen: GeZGiN
Kavron Yaylası-Derebaşı Gölü-Kavron Yaylası / Rize

Başlatan GeZGiNForumun KARADENİZ BÖLGESİ TREKKING PARKURLARI

Yanıt: 0
Gösterim: 620
Son İleti 08 Eylül 2018, 07:01:32
Gönderen: GeZGiN