Doğa Sporları - DoğaKolik

Şelale nedir?

0 Üye ve 1 Ziyaretçi konuyu incelemekte.

GeZGiN

  • *****
  • 5014
  • Cinsiyet: Bay
    • insan ve doğa
Şelale nedir?
« : 06 Mart 2019, 09:39:07 »
Akarsu yatağının, dike yakın bir biçimde aniden düştüğü, suların yüksekten dökülerek aktığı kısmı. Daha küçük çapta olan şelaleye çağlayan denir.


Iguazú Şelalesi (Arjantin)

Bir kaynak veya kar-buz suyunun dağ yamacından fışkırarak akması şelale meydana getirebilir. Bu durumda suyun aktığı yatakla döküldüğü yatak arasında birkaç yüz metre yükseklik farkı bulunabilir. Genellikle ırmak sularının normal akışını bırakarak yüksekten döküldüğü yerlerde şelale meydana gelir. Eğer sular çok miktarda aşındırıcı madde taşıyorsa, şelalenin eteğini oyar ve duvarların parçalanarak yıkılmasına ve aşınmasına yol açar. İri döküntülerin çok az bulunduğu bölgelerde ise şelaleler görünüşlerini muhafaza ederler.

Şelalelerin en önemli özelliklerinden biri çok büyük aşındırma gücüne sahip olmalarıdır. Aşınmanın hızı, suyun düşme yüksekliğine, düşen suyun hacmine, aşağıya taşıdığı aşındırıcı maddelerin yapısına göre değişir. Çoğu zaman şelalelerin düşme hattı aşınarak, akarsu kaynağına doğru geriye kayar. bazen da aşındırmanın yönü aşağıya yöneliktir. Böylece suların düştüğü ağız bölümü aşınarak daha yumuşak bir eğim kazanır. Şelaleler suyun döküldüğü yerde geniş ve derin çukurlar meydana getirir. Bazı durumlarda bu çukurların derinliği düşme yüksekliği kadar olabilir.

Şelalelerin yüksekliğiyle döktükleri su miktarı arasında her zaman doğrudan bir bağıntı bulunmaz. 300 metrenin üstündeki şelalelerin çoğunda dökülen su miktarı azdır. Öyle ki taban bölümünde su ancak bir çiy gibi çevreye yayılır.

Şelalelerin yeryüzündeki dağılımı düzensizdir. Temel olarak üç çeşit bölgede bulunur: Bunlar yüksek platoların kenar bölümleriyle buraları kesen büyük çatlak hatlarda; karaların iç bölümlerinde bulunan yüksek yerlerde ve kıyı bölgelerinde yer alan gevşek tortul kütleler arasındadır. Dünyanın çeşitli ülkelerinde bulunan bazı şelalelerin yükseklikleri şöyledir: Venezuella’da bulunan Angel Şelalesi 979 m Güney Afrika’da bulunan Tugela Şelalesi 948 m Zimbabve’de bulunan Mtarazi Şelalesi 762 m ABD’de bulunan Yosemite Şelalesi 739 m

Yeni Zelanda’da bulunan Sutherland Şelalesi 580 m Fransa’da bulunan Gavarnie Şelalesi 422 m İtalya’da bulunan Serio Şelalesi 315 m

İsviçre’de bulunan Reichenbach Şelalesi 190 m Kanada-ABD’de bulunan Niyagara Şelalesi 49 m

Türkiye’de bulunan şelalelerden ise Manavgat ve Düden en önemlilerindendir. Manavgat Çayı üzerindeki Manavgat Şelalesinin tabii görünümü son yıllarda bozulmuştur.

Linkback: http://www.dogakolik.com/index.php?topic=4537.0
« Son Düzenleme: 06 Mart 2019, 09:48:46 Gönderen: GeZGiN »

Etiket: Şelale nedir? 
 

Full Frame Nedir? Full Frame vs Crop Sensör

Başlatan GeZGiNForumun TEKNİK VE EKİPMAN

Yanıt: 0
Gösterim: 6683
Son İleti 18 Ocak 2013, 15:28:59
Gönderen: GeZGiN
Kano nedir,Kano Nasıl Yapılır?Kano Yapılabilecek Parkurlar

Başlatan GeZGiNForumun SU SPORLARI

Yanıt: 0
Gösterim: 3764
Son İleti 11 Şubat 2018, 12:04:53
Gönderen: GeZGiN
Çitlembik Nedir? Çitlembik Faydaları ve Özellikleri

Başlatan GeZGiNForumun ŞİFALI BİTKİLER

Yanıt: 0
Gösterim: 89909
Son İleti 05 Ekim 2011, 13:16:45
Gönderen: GeZGiN
Rafting Nedir, Rafting Nasıl Yapılır?

Başlatan GeZGiNForumun SU SPORLARI

Yanıt: 0
Gösterim: 5412
Son İleti 26 Eylül 2014, 21:58:40
Gönderen: GeZGiN
Histogram Nedir? Fotoğraftaki Histogram Grafiği Nasıl Okunur?

Başlatan GeZGiNForumun TEKNİK VE EKİPMAN

Yanıt: 1
Gösterim: 2784
Son İleti 07 Kasım 2018, 18:09:38
Gönderen: Doğadann